İnsanlar vardır hiç bir kalıba sokulamayan. Statik ve oldukça durağan, küf kokulu beyinlerin daracık dehlizlerinde yok edemeyeceği kadar aydınlık.
İnsanlar vardır dünle bugün arasındaki var oluşsal bir köprü. Meseleyi kayıkçı kavgasına dönüştürmeden, İbn-i Haldun’un dediği gibi “bütün bilimlerin anası” olan tarih ilminin doğruyu, dosdoğruyu söyleyen dili ile gelen.
Kaldı ki, aksini düşünseydik bir an. Bu namüsait durum tarihe ve bilime ihanet olmaz mıydı?
O çalıştığı sahayı oldukça ciddiye alan, o sahanın önüne bir ömür süren ‘kimilerinin ayaklı kütüphane” dediği bir değerdi.
Elbette bilimin aydınlattığı yolu engizisyon mantığının karanlığına terk etmezdi. Nitekim eğilmedi, bükülmedi.
Tarihçiydi, bize tarihi sevdiren adam. Asık suratlı tarih öğreticilerinin aksine güler yüzlü, nüktedan, tebessümü yüzünden eksik etmeyen biri.
Dünya’da kaç İlber Ortaylı var ? Kaç ülke, kaç millet böylesi donanımlı bir bilim adamına sahip olmayı istemezdi?
Kendi değerlerine burun kıvırmayı marifet zanneden, kendi karanlığından başkaca bir sermayesi olmayan aydın yavşaklığı onun ölümünü dahi istismar etti.
Kültürle vücut bulmuş bu kanlı ve kutlu coğrafyanın canlı ve cansız değerleri üzerinde tepinmeyi marifet zanneden zavallılığı hüzünle takip ediyoruz. Bilir bilmez, mesnetsiz temelsiz, körü körüne, bilimden ve kültürden ayrıksı bir şekilde herşeye muhalefet, kimseyi bulamadığında kendine muhalefet akrebin kendi sonunu hazırlaması ve kendini târümâr etmesi gibi . Damarlarınızda dolaşan kanın hükmü elbette dilinize vuracaktır, bunda bir kuşku yok. Ancak herşey edeb ve adab dahilinde olmalıdır. Edebi olmayanlardan adab beklemek biraz zor ve nafile bir çaba olsa gerek. Hayata dair hiçbir katkısı olmayanların ağzıyla necaset saçması bildik görüntülerden. Çok bilmiş, ağır abi rollerinden kendine keskin bir akvaryum devrimciliği ile tatlı su solculuğu devşirenler bilmelidirler ki, bu ülkeyi bölücülüğün de, gericiliğin de insafına terk etmeyeceğiz.
En mutlak hakem olan tarih ilmi mert’i namert’ten, halkçıyı halk düşmanından , salt teoride değil, sahada ve pratikte ayırt edecektir.
