Yüzde 60, 70, 80 gibi gerçek dışı indirim oranları kullanılıyor. ‘Son 2 ürün, kampanyanın bitmesine 5 dakika kaldı’ gibi ifadelerle tüketici düşünmeden, karşılaştırma yapmadan alışverişe yönlendiriliyor. Çoğu zaman da reklamdaki fiyat başka, kasadaki fiyat başka çıkıyor” dedi.
GERÇEKTEN İNDİRİM Mİ YAPILIYOR?
Kasım ayı geldiğinde alışveriş dünyasının adeta bir indirim bombardımanına tutulduğunu belirten Yılmaz, “11.11, Efsane Cuma, Black Friday, Muhteşem Cuma, Cyber Monday ve benzeri isimlerle yürütülen kampanyalarda yüzde 50, yüzde 70, hatta yüzde 80'lere varan indirimler duyuruluyor. Televizyonlardan internet sitelerine, sosyal medyadan alışveriş platformlarına kadar her yerde aynı mesaj veriliyor: Şimdi al, fırsatı kaçırma! Peki gerçekten indirim mi yapılıyor, yoksa tüketiciye indirim yapıldığı mı düşündürülüyor?” diye konuştu.
HANGİ YÖNTEMLER KULLANILIYOR?
Kasım kampanyalarında karşılaşılabilecek başlıca sorunlara değinen Yılmaz, tüketicilerin hangi yöntemlerle kandırıldığı konusunda şunları söyledi: ”Önce zam, sonra indirim yapılıyor. Kampanyadan kısa süre önce ürünün fiyatını yükseltip ardından eski fiyatın üzerini çizerek yüksek oranlı indirim yapılmış gibi göstermek. Bu yöntemle tüketiciye gerçekte bulunmayan bir avantaj sunulmaktadır. Gerçek dışı indirim oranları uygulanıyor. Ürünlerin piyasa fiyatlarıyla örtüşmeyen, gerçekte uygulanmayan yüzde 60, yüzde 70 veya yüzde 80 gibi indirim oranları kullanılması.
REKLAMDA BAŞKA, KASADA BAŞKA
Sahte stok ve zaman baskısına da dikkat edilmeli. ‘Son 2 ürün’, ‘Kampanyanın bitmesine 5 dakika kaldı’, ‘Bu fiyata son fırsat’ gibi ifadelerle tüketicinin düşünmeden, karşılaştırma yapmadan alışverişe yönlendirilmesi. Sürekli yenilenen geri sayım sayaçları ve gerçeği yansıtmayan stok uyarıları da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Reklamdaki fiyat başka, kasadaki fiyat başka! Reklamda cazip gösterilen fiyatın ödeme aşamasında teslimat, hizmet, işlem veya başka adlar altında ek ücretlerle yükseltilmesi.
DİJİTAL TUZAKLARA DÜŞMEYİN
Koşulları gizlenen kampanyalar da oluyor. İkinci ürün yüzde 50 indirimli, Üç al iki öde, Sepette ek indirim gibi kampanyalarda tüketicinin gerçek avantajı anlamasını zorlaştıran, küçük puntolarla veya erişilmesi güç açıklamalarla sunulan koşullar. Dijital alışveriş tuzaklarına da dikkat edilmeli. Sahte alışveriş siteleri, taklit marka hesapları, sahte müşteri yorumları, gerçeği yansıtmayan ürün görselleri ve güvenilir olmayan ödeme bağlantıları aracılığıyla tüketicilerin dolandırılması da söz konusu.”
ARTIK İNDİRİMİN DE BİR HUKUKU VAR!
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan ve 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle, indirimli satış reklamlarında fiyat şeffaflığı bakımından önemli hükümler getirildiğini söyleyen Yılmaz şu bilgileri verdi:”Yeni düzenlemeye göre: Mal satışlarına ilişkin indirim reklamlarında, indirim başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması gerekmektedir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlere ilişkin reklamlarda, indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınmaktadır. Tüketiciye indirim veya başka bir avantaj sağlanmasını belirli koşullara bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin hükümlere tabidir.
İZİN VERİLMEMELİ
Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihleri açıkça belirtilmelidir. Tüketicinin satın alma kararını etkileyen istisnalar ve kampanya koşulları açıkça açıklanmalıdır. Üstelik bu kurallar yalnızca geleneksel mağazalar için değil, internet siteleri ve dijital reklam mecraları için de geçerlidir. İndirim öncesi fiyatın doğruluğunu ispat yükümlülüğü satıcıya aittir. Artık işletmelerin yalnızca bir fiyatın üzerini çizerek indirim yaptıklarını iddia etmeleri yeterli değildir. Bu fiyatın mevzuata uygun olması ve doğrulanabilmesi gerekir.
TÜKETİCİNİN 14 GÜNLÜK CAYMA HAKKI VAR
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun tüketicilere önemli güvenceler sağlamaktadır. İndirimli ürünün iade edilemeyeceği söylenemez. Bir ürünün indirimli satılması, ayıplı maldan kaynaklanan yasal hakları ortadan kaldırmaz. İnternet alışverişlerinde de yasal istisnalar dışında 14 günlük cayma hakkı bulunmaktadır. Satıcılar, yalnızca ürünün kampanyalı olduğu gerekçesiyle bu hakları ortadan kaldıramaz. Etiket fiyatı ile kasa fiyatı farklıysa tüketici lehine olan fiyat uygulanır! Tüketici, daha düşük fiyatı gördüğü hâlde kasada daha yüksek fiyatla karşılaşırsa düşük olan fiyatın uygulanmasını talep edebilir. Yanıltıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar yasaktır!
BAKANLIĞA ÇAĞRIMIZ
Ticaret Bakanlığının Kasım ayı kampanyalarını yakından takip ettiğine ilişkin açıklamasını önemli buluyoruz. Ancak tüketicinin korunması yalnızca kampanya dönemlerinde yapılan uyarılarla sağlanamaz. Reklam Kurulunu ve Ticaret Bakanlığını şu konularda daha etkin denetim yapmaya çağırıyoruz: İndirim reklamı yapan işletmelerin ürün bazında geçmiş fiyat kayıtları incelenmelidir. Gerçek dışı indirim oranları ve yapay fiyat artışları tespit edilmelidir. Büyük alışveriş platformlarının kampanya ve fiyatlandırma sistemleri denetlenmelidir.
BUNLAR DENETLENMELİ
Sahte geri sayım sayaçları, yanıltıcı stok bildirimleri ve tüketiciyi acele alışverişe zorlayan dijital tasarımlar mercek altına alınmalıdır. Sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticilerinin ticari tanıtımları da mevzuata uygunluk bakımından denetlenmelidir. Tüketici şikâyetleri hızla değerlendirilmeli, tespit edilen ihlallerde caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır. Ticaret Bakanlığının 28 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre, mevzuata aykırı reklamlar için ihlalin niteliğine ve reklamın yayımlandığı mecraya göre 99.339 TL'den 39.916.524 TL'ye kadar idari para cezası uygulanabilmektedir.
TÜKETİCİLERE ÖNEMLİ UYARILAR
Tüketicilere önemli uyarılarda bulunan Yılmaz şöyle devam etti:”İndirim oranına değil, ürünün gerçek satış fiyatına bakın. Alışveriş yapmadan önce farklı satıcıların fiyatlarını karşılaştırın. İhtiyacınız olmayan bir ürünü sırf indirimde diye satın almayın. Sahte geri sayım ve son ürün uyarılarına karşı dikkatli olun. İnternet sitesinin ve satıcının güvenilirliğini araştırın. Kargo, hizmet ve diğer ek ücretleri ödeme öncesinde kontrol edin. Yanıltıcı reklamlarla karşılaştığınızda ekran görüntüsü, fiyat bilgisi ve ödeme belgelerini saklayarak Reklam Kuruluna, fiyat etiketi ihlallerinde Ticaret İl Müdürlüklerine başvurun.” Meral KINACILAR ERBEKTE
