Telefonunuza bir bildirim düşüyor: “Adınıza tebligat var.” O an meşgulsünüz, toplantıdasınız ya da sadece canınız istemiyor. “Sonra bakarım” deyip kapatıyorsunuz. Çoğu kişi için bu, sıradan bir ihmal. Oysa hukukta bazen o “sonra”, bir davayı daha başlamadan kaybetmek anlamına gelir.

Eskiden tebligat denince kapıya gelen postacı, imza karşılığı bırakılan zarflar akla gelirdi. Bugün ise mahkemelerden, icra dairelerinden ve idareden gelen birçok bildirim elektronik ortamda yapılıyor. UETS ve eDevlet üzerinden gönderilen bu tebligatlar hızlıdır; fakat dikkatsiz davranan için sessiz bir risk barındırır.

Elektronik tebligat sisteminin en kritik özelliği şudur: Tebligat hesabınıza düştüğü anda hukuki süreç fiilen başlar. Bildirimi açıp okumanız şart değildir. Kanuna göre elektronik tebligat, muhatabın hesabına ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Siz bu beş gün boyunca sisteme hiç girmeseniz bile, süreler işlemeye başlar.

Asıl tehlike de burada ortaya çıkar. Dava açma süresi, itiraz süresi, istinaf süresi gibi birçok hak, kesin ve kısa sürelerle korunur. Bu süreler kaçırıldığında çoğu zaman geri dönüş mümkün değildir. Kişi haftalar sonra eDevlet’e girdiğinde tebligatı yeni görse bile, “Ben şimdi öğrendim” demesi hukuken sonuç doğurmaz.

Toplumda yaygın bir yanlış inanış vardır: “Ben açmadım, bana tebliğ edilmedi.” Hukuk böyle çalışmaz. Sistem, sizin ne zaman okuduğunuzla değil, tebligatın hesabınıza ne zaman ulaştığıyla ilgilenir. Okumamak, süreyi durdurmaz; aksine hak kaybını hızlandırır.

Bir diğer önemli sorun da şudur: Birçok kişi UETS hesabının varlığından bile haberdar değildir. Oysa bugün şirketler, avukatlar ve bazı meslek grupları için bu hesap zorunludur. Bireysel vatandaşlar için de çoğu zaman otomatik olarak oluşturulmuştur. “Benim böyle bir hesabım yoktu” demek, sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Üstelik elektronik tebligatlar yalnızca dava ile ilgili değildir. Vergi cezaları, idari para cezaları, ödeme emirleri ve icra işlemleri de bu yolla gönderilebilir. Kişi hiçbir şeyden haberi yokken banka hesabına haciz konulduğunu fark edebilir. Oysa ilk bildirim günler önce telefonuna düşmüş, fakat kimse bakmamıştır.

Bu nedenle yapılması gerekenler basittir. eDevlet’te kayıtlı telefon numarası ve eposta adresi mutlaka güncel tutulmalıdır. Bildirim ayarları açık olmalıdır. Haftada en az bir kez UETS ve eDevlet kontrolü alışkanlık haline getirilmelidir. Özellikle hakkında dava, icra ya da idari işlem ihtimali bulunan kişilerin bu kontrolleri ihmal etmesi ciddi hak kayıplarına yol açar.

Elektronik tebligat hız ve kolaylık sağlar. Ancak dikkatsizlik, en ağır sonuçları doğurabilir. Hukukta bazen en pahalı ihmal, bir bildirimi “sonra bakarım” diyerek ertelemektir.

Unutmayın: Görmediğiniz bir tebligat, haklarınızı sizden sessizce alıp götürebilir.