1. YAZARLAR

  2. Erol Çember

  3. Vergi Cezalarında İndirim
Erol Çember

Erol Çember

Yeminli Mali Müşavir/Partner
Yazarın Tüm Yazıları >

Vergi Cezalarında İndirim

A+A-

Vergi kanunlarında sadece mükelleflere yüklenen ödevlere değil, mükelleflere tanınan haklara da yer verilmektedir. Bilinçli bir mükellefin, yasaların kendisine hangi haklar tanıdığını bilmesi en az vergisel ödevlerini yerine getirmek kadar önemlidir. 

Vergi idaresince yapılan cezalı tarhiyatlar için mükelleflere tanınan haklardan birisi, belki de en sorunsuz bir şekilde uygulanabileni, vergi cezalarında tanınan indirim hakkıdır. 

Tarh edilen vergi ve kesilen cezalara karşı dava yoluna gitmek mükellefler açısından önemli bir emek, zaman ve maddi kaynak ihtiyacını beraberinde getirmekle birlikte, kararın mükellef lehine olacağının garantisi de yoktur. İdare açısından bakıldığında da ihtilafın hızla çözülmesi ve tahsilatın yapılması büyük bir önem arz etmektedir. 

Bu nedenle mevzuatımızda vergi ihtilaflarının dava yoluna götürülmeden idari aşamada barışçıl yollarla çözümüne imkân tanıyan bazı müesseseler geliştirilmiştir. Vergi ihtilaflarının idari yollarla çözümü, dava yoluyla çözümüne göre çok daha hızlı ve pratik olduğunu söyleyebiliriz. 

Vergi Cezalarında İndirim Uygulaması Nedir? 

Mükellefler veya vergi sorumluları adına düzenlenmiş olan vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları ile uzlaşmanın gerçekleşmesi durumunda ise uzlaşılan cezanın belli bir oranda indirim yapılmak suretiyle kalan tutarın ödenmesine imkân sağlayan bir kolaylıktır.  

Kapsama Hangi Cezalar Girmektedir? 

İndirim uygulamasının kapsamına;  

• Vergi ziyaı cezası, 

• Usulsüzlük cezası, 

• Özel usulsüzlük cezası, 

girmektedir. 

İndirim, bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilen usulsüzlük cezalarına da uygulanabilmektedir. 

Uygulamadan Kimler Yararlanabilir? 

Cezalarda indirim uygulamasından, mükellef veya vergi sorumlusu olan ceza muhatapları yararlanabilir. 

Bu uygulamadan; 

• İhbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgili vergi dairesine başvurulması, 

• İkmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi veya vergi farkının ve indirimden kalan vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının vadesinde veya Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen türden teminat gösterilerek vadesinin bitmesinden itibaren 3 ay içinde ödenmesi, 

• Uzlaşmanın vaki olması durumunda, üzerinde uzlaşılan vergiyi veya vergi farkının ve indirimden kalan vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının belirlenen süreler içinde ödenmesi, 

• İhbarnamenin dava konusu yapılmamış olması, 

şartıyla yararlanılabilir.  

İndirim uygulamasından yararlanmak isteyen mükelleflerin interaktif vergi dairesi (ivd.gib.gov.tr) üzerinden başvuru yapması mümkündür. 

Cezalarda İndirim Oranları Nedir?  

• Vergi Ziyaı, Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezalarının yarısı (%50),  

•  Uzlaşmanın vaki olması durumunda, üzerinde uzlaşılan vergi veya vergi farkının tamamı ile vergi cezalarının %75’i ödeme süreleri içinde ödenirse üzerinde uzlaşılan cezanın %25'i, 

indirilir.  

Mükellef veya vergi sorumlusu ödeyeceğini bildirdiği vergi ve cezasını süresinde ödemez veya dava konusu yaparsa indirimden yararlanamaz. 

Mükellef Dava Açar ise İndirim Uygulamasından Yararlanabilir mi? 

Vergi/ceza ihbarnamesinin tebliği üzerine dava açılmasına rağmen, cezalarda indirimden yararlanmak için belirlenen otuz günlük başvurusu süresi dolmadan ve vergi mahkemesi karar vermeden önce vergi davasından vazgeçilmesi halinde, cezalarda indirimden yararlanılması mümkün bulunmaktadır. 

İhbarnamenin tebliğinden itibaren otuz günlük başvuru süresinin sona ermesinden sonra davadan vazgeçilmesi halinde, cezalarda indirimden yararlanılması mümkün değildir. 

İndirim Talebinden Sonra Yasal Süre İçinde Dava Açılabilir mi? 

Mükellef veya vergi sorumlusu, ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 günlük başvuru süresi geçmeden, cezalarda indirim talebinden vazgeçerek dava açabilir.  

Uzlaşma Talebinde Bulunan Mükellef İndirim Uygulamasından Yararlanabilir mi? 

Mükellef veya vergi sorumlusunun, ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 günlük başvuru süresi geçmeden, uzlaşma tutanağının imzalanmasına kadar uzlaşma talebinden vazgeçtiğini bildirmesi halinde cezalarda indirim uygulamasından yararlanması mümkündür. 

Mükellef vergi ziyaına kaçakçılık sayılan fiillerle sebebiyet verirse bu ceza için ceza indirimi hükümlerinden yararlanabilir, uzlaşma hükümlerinden ise yararlanamaz. 

İndirim Talebinden Vazgeçerek Yasal Süre İçinde Uzlaşma Talep Etmek Mümkün müdür? 

Mükellef veya vergi sorumlularının adlarına tarh edilen vergi ve kesilen cezalar için önce indirim uygulanması talebinde bulunup, daha sonra ihbarnamenin tebliğ tarihini takip eden 30 günlük süre içerisinde ödenmemiş tutarlar için bu taleplerinden vazgeçtiklerini bir dilekçe ile beyan etmek suretiyle uzlaşma hükümlerinden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.  

Ancak, düzenlenen ihbarnamelerdeki tutarlar için indirim uygulamasından yararlanıp ödeme yapıldıktan sonra, uzlaşma hükümlerinden yararlanılması mümkün değildir. 

Uzlaşmanın Gerçekleşmesi Durumunda Uzlaşılan Cezada İndirim İmkanı Var mıdır? 

Vergi Usul Kanununu uyarınca, uzlaşmanın vaki olması durumunda üzerinde uzlaşılan vergi veya vergi farkının tamamı ile vergi cezalarının %75’inin ödeme süreleri içinde ödenmesi halinde üzerinde uzlaşılan cezanın %25’i indirilir. 

Ayrıca, 1/1/2022 tarihinden itibaren 6.800 Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma imkânı getirilmiştir. Uzlaşmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tespitinde cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınacaktır. 

Böylece, vergi ziyaı cezasının yanı sıra 6.800 Türk lirasını aşan ve üzerinde uzlaşılan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının %75’inin 1 ay içinde ödenmesi durumunda uzlaşılan cezanın %25’i indirilebilecektir. 

2022 Yılında 6.800 TL’yi Aşmayan Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezaları İçin İndirim Oranı Nedir? 

Vergi Usul Kanununa göre; 2022 yılında 6.800 Türk lirasını aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için cezalarda indirim oranı %75 olarak uygulanacaktır.  

Cezalarda İndirim Sonrasında Ödeme Ne Zaman Yapılır? 

Tarh edilen vergi ile indirim uygulaması sonrasında tahakkuk eden ceza tutarının; vadesinde (tahakkuk tarihinden başlayarak bir ay içinde) veya Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen türden teminat gösterilmesi durumunda vadesinin bitmesinden itibaren 3 ay içinde ödenmesi gerekir. 

Uzlaşmanın gerçekleşmesi durumunda, uzlaşma tutanağı vergi ve cezaların ödeme zamanlarından önce ilgiliye tebliğ edilmişse kanuni ödeme zamanlarında; ödeme zamanları kısmen veya tamamen geçtikten sonra tebliğ edilmişse ödeme süreleri geçmiş olanların uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. 

Cezalarda İndirim Şartlarına Uyulmaması Halinde Ne Yapılır? 

Cezalarda indirim talebi üzerine tahakkuk ettirilen vergi ile indirimden arta kalan cezanın süresinde ödenmediğinin tespit edilmesi hâlinde, cezalarda indirim uygulaması ihlal edilmiş sayılmaktadır ve indirilen ceza tutarı tekrar tahakkuk ettirilerek ceza eski haline dönmektedir. Cezalarda indirim uygulamasından yararlanabilmek için vergi aslı ve indirimden sonra arta kalan cezanın ödenmiş olması gerekmektedir. 

Ayrıca, teminat gösterilmesi nedeniyle verilen üç aylık sürede ödeme yapılmamış ise verilen süre normal vadeye dönüştürülür. Mükellefin göstermiş olduğu teminat paraya çevrilir.  

Mükelleflerin, vergi kanunlarının tanıdığı haklar konusunda yeterli bilgiye sahip olmalarının ne kadar önemli olduğunu sanırım söylemeye gerek yok. Birçok mükellef mali müşavirim varken bunları da mı ben takip edeceğim diyebilir. Sadece vergi kanunları için değil, bilinçli bir vatandaşın, kanunlar tarafından kendisine yüklenen sorumlulukları nasıl bilmesi gerekiyorsa, yine aynı kanunlar tarafından kendisinin hangi haklara sahip olduğunu da bilmesi gerekir. 

Tüm okuyucularıma sağlıklı günler dilerim. 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.