Ancak yeni nesil kartlarda bulunan elektronik bileşenler bu alışkanlığı tartışmaya açtı. Özellikle dinamik güvenlik koduna sahip kartların kesilmesinin, içlerindeki lityum mikro piller nedeniyle sağlık ve çevre açısından risk oluşturabileceği belirtiliyor.
Son yıllarda kullanımı artan yeni nesil banka ve kredi kartları, klasik plastik kartlardan farklı bir yapıya sahip. E-kağıt ekran, NFC anteni ve bazı modellerde lityum mikro pil gibi elektronik parçalar barındıran bu kartların kullanım süresi dolduğunda nasıl imha edilmesi gerektiği de önem kazandı.
Uzmanlar, özellikle elektronik bileşen içeren kartların makas veya benzeri araçlarla parçalanmaması, bunun yerine bütün halde uygun geri dönüşüm sistemlerine teslim edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Makasla kesmek kimyasal reaksiyona yol açabilir
Fransız mühendis Claire Deilhes'in 2020 tarihli doktora tezinde yer alan yapısal analizlere göre, dinamik güvenlik koduna sahip yeni nesil kartlarda e-kağıt ekranını besleyen 0,5 milimetreden daha ince lityum mikro piller ve aktif elektrokimyasal hücreler bulunabiliyor.
Bu tür hücrelerin makas veya benzeri araçlarla kesilmesi, kimyasal kısa devreye ve aşırı ısınma olarak bilinen termal kaçak reaksiyonuna neden olabiliyor.
Kesim sırasında hidrojen florür gazı açığa çıkması da riskler arasında gösteriliyor. Bu gazın göz, cilt veya solunum yollarındaki nemle temas etmesi halinde yüksek derecede aşındırıcı florhidrik asit oluşabileceği ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği belirtiliyor.
Kartların içinde değerli metaller de var
Yeni nesil kartların kesilmesi yalnızca sağlık açısından değil, geri dönüşüm açısından da sorun oluşturabiliyor.
E-kağıt ekran, NFC anteni ve lityum pil barındıran kartlar elektronik atık kapsamında değerlendirilirken, kartların içerisinde altın, paladyum, gümüş ve bakır gibi değerli metaller de bulunabiliyor.
Kart küçük parçalara ayrıldığında bu metaller de parçalanıyor ve geri dönüşüm tesislerindeki ayrıştırma sistemlerinden kaçabiliyor. Geri kazanılamayan parçaların yakılması veya toprağa gömülmesi ise hem ekonomik kayba hem de çevre kirliliğine yol açabiliyor.
Bu nedenle kartların parçalanmadan, bütün halde uygun elektronik atık toplama ve geri dönüşüm noktalarına teslim edilmesi öneriliyor.
Süresi dolan kart ne yapılmalı?
Kartın bütün halde bırakılması durumunda kişisel bilgilerin ele geçirilebileceği endişesi ise kullanıcıların kartlarını kesmesinin başlıca nedenlerinden biri.
Süresi dolmuş veya banka tarafından kullanıma kapatılmış kartların ödeme işlevi sona eriyor. Ancak kartın nasıl imha veya geri dönüşüme teslim edileceği konusunda kartı veren bankanın yönlendirmesinin takip edilmesi önem taşıyor.
Elektronik bileşen veya pil içeren yeni nesil kartların ise makasla kesilmeden uygun elektronik atık toplama noktalarına ulaştırılması tavsiye ediliyor.
