Ancak borçlu kardeşin miras payına haciz konulması, diğer kardeşlerin de yıllardır sahip olduğu evin satışıyla karşı karşıya kalmasına kadar uzanan bir süreci başlatabiliyor.
Miras kalan evlerde kardeşlerden birinin kredi, vergi veya senet borcunun bulunması, özellikle birden fazla mirasçının bulunduğu ailelerde önemli sonuçlar doğurabiliyor.
Kardeşlerden birinin kişisel borcu nedeniyle diğer mirasçılar doğrudan borçlu sayılmıyor. Alacaklı, borca kefil olmayan diğer kardeşlerin maaşı, banka hesabı veya kişisel mal varlığı üzerinden tahsilat yoluna gidemiyor. Ancak borçlu kişinin mirastaki payı için durum farklı.
Haciz sadece borçlu kardeşin payına geliyor
Miras intikali yapılmış ve tapuda kardeşlerin hisseleri belirlenmişse alacaklı, icra yoluyla yalnızca borçlu kardeşin hissesi üzerine haciz koydurabiliyor.
Örneğin dört kardeşe miras kalan bir evde her kardeşin 1/4 hissesi bulunuyorsa, kişisel borcu bulunan kardeşin 1/4'lük hissesi haczedilebiliyor. Diğer üç kardeşin hissesi ise bu borç nedeniyle doğrudan haczedilemiyor.
Borç ödenmediği takdirde hacizli hisse icra yoluyla satılabiliyor. Hisseyi satın alan üçüncü bir kişi de bu durumda diğer kardeşlerle birlikte taşınmazın yeni hissedarı olabiliyor.
“Tapuyu üzerime almadım” demek yetmiyor
Mirasın henüz paylaşılmamış veya tapu intikalinin yapılmamış olması da borçlu mirasçının payını otomatik olarak hacizden korumuyor.
Alacaklılar, borçlu kişinin mirasçı olduğunu gösteren veraset ilamı üzerinden işlem başlatabiliyor. Resmi paylaşım henüz gerçekleşmemiş olsa dahi borçlu mirasçının hakkı üzerine haciz uygulanması gündeme gelebiliyor.
Bu nedenle “Tapuda henüz adım yok, haciz gelmez” düşüncesi tek başına hukuki koruma sağlamıyor.
Bir kardeşin borcu yüzünden ev satılabilir mi?
En çok merak edilen konu ise borçlu kardeş nedeniyle miras kalan evin tamamının satılıp satılamayacağı.
Bir kardeşin kişisel borcu nedeniyle diğer kardeşlere ait hisselerin doğrudan haczedilerek satılması söz konusu değil. Ancak süreç, bazı durumlarda taşınmazın tamamının satışına kadar gidebiliyor.
Borçlu kardeşin payını alan kişi veya şartları oluştuğunda alacaklı taraf, ortaklığın giderilmesine ilişkin hukuki yollara başvurabiliyor. Taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse mahkeme kararıyla satış gündeme gelebiliyor.
Evin satılması halinde elde edilen bedel hissedarlar arasında payları oranında dağıtılıyor. Borçlu kardeşin payına düşen tutardan alacak tahsil edilirken, diğer kardeşlerin paylarına karşılık gelen bedeller kendilerine ödeniyor.
Dolayısıyla diğer kardeşler borçtan sorumlu tutulmasa dahi, ortaklığın giderilmesi sürecinin sonunda miras kalan evin elden çıkması ihtimali ortaya çıkabiliyor.
Diğer kardeşler borcu ödemek zorunda mı?
Borçlu kardeşin kişisel borcunu diğer mirasçıların ödeme zorunluluğu bulunmuyor. Borca kefil olunmadığı sürece alacaklı, diğer kardeşlerin kişisel mal varlıklarına bu borç nedeniyle başvuramıyor.
Ancak borçlu kardeşin hissesinin üçüncü bir kişiye geçmesini veya ortaklığın giderilmesi sonucu evin satışının gündeme gelmesini istemeyen mirasçılar, uygulamada borçlu kardeşin hissesini satın alma veya borcun kapatılması gibi seçeneklere yönelebiliyor.
Hacizli hisseyi devretmek sorunu çözmüyor
Borç ortaya çıktıktan sonra miras hissesinin başka bir kardeşe veya akrabaya devredilmesi de mevcut haczi ortadan kaldırmıyor. Üzerinde haciz bulunan pay devredildiğinde, haciz de pay üzerinde kalmaya devam ediyor.
Alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirildiği ileri sürülen devirler ise tasarrufun iptali davasına konu olabiliyor.
Mirasın reddinde de durum ayrıca değerlendiriliyor. Borçlu mirasçı yasal süresi içinde mirası reddettiğinde kural olarak miras hakkını kaybediyor. Ancak işlemin alacaklılardan mal kaçırma amacı taşıdığı iddiası varsa, alacaklıların yasal yollara başvurması mümkün olabiliyor.
Borç anne veya babaya aitse durum değişiyor
Borç kardeşlerden birine değil de hayatını kaybeden ve mirası bırakan anne veya babaya aitse farklı kurallar devreye giriyor.
Miras bırakan kişinin borçları terekeye dahil oluyor. Bu nedenle mirasın borca batık olduğu durumlarda mirasın reddine ilişkin yasal süreler önem taşıyor.
Miras payına haciz geldiğinin öğrenilmesi halinde tapu kayıtları, veraset ilamı ve ilgili icra dosyasının incelenmesi gerekiyor. Haczin hukuka aykırı şekilde diğer hisseleri de kapsadığı düşünülüyorsa hukuki yollara başvurulması önem taşıyor.
