CHP Milletvekili Hasan Öztürkmen, bu rekorla birlikte Çaykur’a çağrıda bulundu. Öztürkmen, Türk çayının daha kaliteli üretilmesi ve kaliteli yaprakların iç piyasaya sürülmesi gerekliğini söyledi. Öztürkmen, “Bu kalitesizlik, hemşehrilerimizi kaçak çay diye tabir edilen seylan çayına yönlendiriyor. İthal çaya uygulanan yüksek maktu vergi nedeniyle bu çayın fiyatı oldukça pahalı. Hal böyle olunca çay kaçakçılara gün doğuyor” dedi.
Bir çay markasının paylaştığı güncel verilere göre Gaziantep’in Türkiye genelinde en fazla çay tüketilen şehir olduğunu belirten Öztürkmen, “ÇAYKUR'un yayımladığı verilere Gaziantep’i Şanlıurfa, Muş, Diyarbakır, Mardin, Bitlis ve Ağrı gibi illerin takip ediyor. Gaziantep mutfağımızda tatlılarla birlikte ve yemeklerin ardından çay içmek bir gelenektir. Keşke çayımız biraz da kaliteli olsa. Karadeniz’de hasat edilen çayın en değerli kısmı – büyük yaprak formunda olanı – yurt dışına ihraç ediliyor. İç piyasaya ise en ufalanmış, en düşük verimli toz çay kalıyor. Bu kalitesizlik, hemşehrilerimizi kaçak çay diye tabir edilen seylan çayına yönlendiriyor. İthal çaya uygulanan yüksek maktu vergi nedeniyle bu çayın fiyatı oldukça pahalı. Hal böyle olunca çay kaçakçılara gün doğuyor. Hem denetimsiz hem de vergilendirilmemiş çaylar piyasaya sürülüyor”
ÖNEMLİ MİKTARDA ÇAY TÜKETİMİ VAR
“Ülkemizin Doğu-Güney ve Güneydoğudaki birçok ilinde olduğu gibi Gaziantep'te de önemli miktarda kaçak çay tüketilmektedir” diyen Öztürkmen, “Uzun yıllardır devam eden bu uygulama nedeniyle, bu bölgelerde kaçak çaya dayalı bir damak zevki oluşmuştur. Çaykur ve diğer yerli üreticiler, Türk çayının daha fazla tüketilmesi için daha kaliteli çaylar üretmelidir. Çaykur, çay alımlarında kaliteli alım yapmalıdır ve üreticinin hakkını vermelidir. Çay maliyetine alım yapıldıkça, kaliteli üretim düşmektedir. Çaykur kaliteli alım yapmayınca, rekabet halindeki özel sektör de kaliteyi düşürmektedir. Ülkemizde ne doğru düzgün bir tarım politikası var ne de tarıma destek. Çay ve fındık Karadeniz ekonomisinin bel kemiğidir, temelidir. Tarımı yok sayan aslında ülke güvenliğini yok sayar. Çaykur’un 2025 yılı yaş çay alım bedeli 25,44 lira. 25 lira 44 kuruşa çay alındığında, üretici 19 liraya gübre alıp, çay hasadını nasıl sürdürecek?” şeklinde konuştu.
ÇAY BAHÇELERİ YAŞLI
Ülkedeki çay bahçelerinin oldukça yaşlı olduğunu anlatan Öztürkmen, “Budama sistemi uygulansa bile 50 yaşın üstündeki çay bahçelerinden kaliteli yaprak alınması mümkün değildir. Çaylıkların yenilenme çalışması yapılmalı, Kimyasal gübre derhal terk edilmelidir. Devlet, yerli çay üreticilerini denetlemeli, organik üretim teşvik edilmelidir. Kaliteli çay yaprakları ihracata değil, iç pazara sunulmalıdır. Kapsamlı, iyi planlanmış ve sağlam verilere dayalı analitik yöntemlerle hazırlanmış ulusal tarım politikaları bir an önce uygulamaya konulmalıdır. Çayın geleceği ile ilgili politikalar bu doğrultuda yönlendirilmelidir. AB’de tek çay üreticisi Türkiye olduğuna göre, çayla ilgili tarımsal kriterlerin belirlenmesinde Türk çayı ön plana çıkarılmalıdır”
GÜNÜN HER SAATİNDE ÇAY
Zengin mutfak kültürüne sahip Gaziantep, çay tüketimindeki yükselişiyle de yeni bir kimlik kazanırken, çayın kentte günün her saatinde aile ve dost toplantılarında önemli bir yer tutuyor. Kahvehane ve çay ocağı alışkanlığının yaygın olduğu Gaziantep'te vatandaşlar, özellikle de yemekten sonra içecek olarak çay içmeyi tercih ediyor. Çay tüketiminin yanı sıra çay ocakları ve kahvehanelerdeki hareketliliğiyle dikkat çeken Gaziantep'te günün her saatinde tüketilen ve sosyal hayatın merkezinde yer alan bir unsur olduğunu bir kez daha kanıtlayan çayın tanesi çay ocaklarında 10 ile 20 TL'den satılıyor.
MUHABBETİN OLMAZSA OLMAZI
50 yıldır çay ocağı işleten Aladdin Demir, Gazianteplilerin çayı çok sevdiğini, muhabbetin ve koyu sohbetlerin olmazsa olmaz içeceğinin çay olduğunu söyledi. Türkiye'nin en fazla çay tüketilen şehrinin Gaziantep olmasına şaşırmadıklarını belirten Demir, "7 yaşından beri bu işi yapıyorum. Gaziantep'te çay tiryakiliği bir bambaşkadır. Ben bir müşterinin 33 tane çay içtiğini gördüm. Çayı içtikten sonra 'şimdi kafam yerine geldi' dedi. Çay karın doyurucu bir içecek değil. Keyif içeceğidir. Yemeklerden sonra 4-5 tane çay içilir. Arkadaş sohbeti olduğu zaman mutlaka çay içilir. Kahve pek tutmuyor. Genelde çay tiryakiliği çok var. Doğru bir araştırma yapmışlar. Gerçekten de Gaziantep çok çay tüketiyor. Ama şu da var. Gaziantep'in çay demleyişi çok güzel ve biz çayı buharda demliyoruz. Ateşe koymuyoruz. Bu da çayın acı olmasını önlüyor. 10 tane çay içseniz bile ne mideye dokunur ne de siz rahatsız eder. En az çay içen 3-5 tane içiyor. Vallahi çay yetiştiremiyoruz. Dükkanlara da götürüyoruz. Gaziantep misafirperver bir şehir olduğu için herkese de çay ikram edilir. Misafirperverlik Gaziantep'in özünde var" dedi.
