Bankalar, şüpheli hesapların mobil ve internet bankacılığı erişimini sınırlandırabilecek veya kapatabilecek. IBAN, kart şifresi ve mobil bankacılık bilgilerini başkalarına kullandıran kişiler ise ciddi hukuki risklerle karşı karşıya kalabilecek.
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu, finansal hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek amacıyla yeni bir adım attı. Hazırlanan “Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi” ile bankaların ve diğer finans kuruluşlarının şüpheli işlemleri daha erken tespit etmesi, hesapların üçüncü kişiler tarafından kullanılmasının önlenmesi ve gerekli tedbirlerin alınması hedefleniyor.
Sadece IBAN paylaşmakla sınırlı değil
MASAK'ın rehberinde, kiralık hesap kullanımının yalnızca bir kişinin IBAN'ını başkasına vermesi anlamına gelmediği vurgulandı. Banka kartları, kart şifreleri, mobil bankacılık giriş bilgileri ve tek kullanımlık doğrulama kodlarının üçüncü kişilere devredilmesi de bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Banka hesaplarının yanı sıra ödeme ve elektronik para hesapları, ticari hesaplar, POS ve sanal POS sistemleri ile kripto varlık platformlarındaki hesaplar da inceleme kapsamına girebiliyor.
Bu hesapların özellikle yasa dışı bahis, kumar ve dolandırıcılık faaliyetlerinden elde edilen paraların aktarılmasında kullanılabildiğine dikkat çekiliyor.
Bankalar şüpheli hesaplara müdahale edebilecek
Yeni rehbere göre, bir hesabın başkaları tarafından kullanıldığına ilişkin güçlü belirtiler bulunması halinde bankalar öncelikle işlemleri inceleyecek.
Hesap sahibinin mesleği, gelir düzeyi ve ekonomik faaliyetleriyle hesap hareketleri karşılaştırılacak. Olağan dışı para transferleri, işlem yapılan kişiler ve paranın kaynağı araştırılabilecek.
Şüphenin güçlenmesi durumunda mobil ve internet bankacılığı erişiminin kapatılması veya sınırlandırılması öncelikli tedbirler arasında yer alacak. Banka kartı, POS ve sanal POS hizmetleri durdurulabilecek, işlem limitleri düşürülebilecek ve yeni finansal ürün verilmesi sınırlandırılabilecek.
Riskin devam etmesi halinde ise şüpheli işlemler gerçekleştirilmeyebilecek ve gerekli görülürse müşteriyle bankacılık ilişkisi sona erdirilebilecek.
“Hesabına para gelsin, bana gönder” uyarısı
MASAK'ın üzerinde durduğu konulardan biri de kişilerin yakın çevrelerinden gelen talepler üzerine hesaplarını başkalarına kullandırması oldu.
Arkadaş, akraba veya iş çevresinden gelen “Hesabına para gelsin, sen bana gönder” ya da “Kartını kısa süre kullanacağım” şeklindeki taleplerin ciddi riskler taşıdığı belirtildi.
Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden ücret veya komisyon karşılığında hesap kullandırılması da rehberde ele alınan yöntemler arasında bulunuyor.
Hesabını başka bir kişinin kullanımına açan vatandaşlar, farkında olmadan yasa dışı para transferlerinde aracı hâline gelebiliyor.
Hesap hareketleri yakından takip edilecek
Bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, şüpheli işlemlerin tespitinde daha kapsamlı kontroller uygulayabilecek.
Finans kuruluşları, müşterilerinden işlemlerin amacı ve para transferlerinin kaynağı hakkında ek bilgi isteyebilecek. Hesap hareketleri daha sık incelenebilecek ve gerekli durumlarda müşterilerle doğrudan iletişime geçilerek hesabı fiilen kimin kullandığı araştırılacak.
Yeterli açıklama yapılamaması veya hesabın üçüncü kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması durumunda ilave kısıtlamalar uygulanabilecek.
Her şüpheli işlem suç anlamına gelmiyor
Rehberde, şüpheli hesap hareketlerinin tek başına cezai sorumluluk oluşturmadığına da dikkat çekildi.
Bir hesabın suç faaliyetlerinde kullanılmasıyla ilgili adli sorumluluk değerlendirilirken kişinin bilgisi, iradesi ve işlemin niteliği dikkate alınacak.
Finans kuruluşlarının suçtan elde edildiğini bildikleri fonlara ilişkin işlemleri bilerek sürdürmesi ise olayın özelliklerine göre adli süreçlere yol açabilecek.
MASAK'ın düzenlemesiyle finansal hesapların üçüncü kişilere kullandırılmasından kaynaklanan risklerin azaltılması ve suç gelirlerinin finansal sistem üzerinden aktarılmasının önlenmesi amaçlanıyor.
