Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa taslağıyla, şekerli içeceklerden atıştırmalıklara, tütün ürünlerinden nişasta bazlı şeker içeren gıdalara kadar birçok üründen “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” için kesinti yapılması planlanıyor.
Hazırlanan taslağın yasalaşması halinde, üretici ve ithalatçılardan alınacak fon paylarının ürün fiyatlarına yansıması ve market raflarında yeni fiyat artışlarının yaşanması bekleniyor.
Sağlıklı Hayata Katkı Fonu kurulacak
Ekonomi Gazetesi'nin ulaştığı yasa taslağına göre Sağlık Bakanlığı bünyesinde “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” adıyla yeni bir yapı oluşturulacak.
Fonun temel amacı sağlık alanındaki projelere kaynak sağlamak, okullarda sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek ve çeşitli koruyucu sağlık uygulamalarını desteklemek olacak.
Fonun gelirleri ise marketlerde satılan bazı ambalajlı ürünler ve tütün mamullerinden yapılacak kesintilerden karşılanacak.
Şekerli içeceklerden fon payı alınacak
Taslakta yer alan düzenlemeye göre şekerli içeceklerden içerdiği şeker miktarına göre 100 mililitre başına 1 ila 5 lira arasında fon payı alınması planlanıyor.
Ayrıca aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen atıştırmalık ürünlerden de satış fiyatı üzerinden yüzde 20 oranında kesinti yapılması öngörülüyor.
Nişasta bazlı ürünlerde oran iki katına çıkabilecek
Taslakta nişasta bazlı şeker içeren ürünler için daha yüksek oranlar dikkat çekiyor.
Buna göre söz konusu ürünlerde uygulanacak kesintilerin iki katına kadar artırılması mümkün olacak. Bu kapsamda içeceklerde 10 liraya, atıştırmalıklarda ise yüzde 40'a kadar fon payı uygulanabilecek.
Tütün ürünlerine de ek kesinti geliyor
Düzenleme kapsamında tütün ürünleri de fon kapsamına alınacak.
Taslağa göre paketli tütün ürünlerinden paket başına 20 lira, açık tütün ürünlerinden ise kilogram başına 100 lira fon kesintisi yapılacak.
Ayrıca belirlenen oran ve tutarları yarıya indirme ya da iki katına kadar artırma yetkisi Cumhurbaşkanı'nda olacak. Kesinti tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenecek.
Toplanan kaynaklar nerede kullanılacak?
Taslakta yer alan bilgilere göre fonda biriken kaynaklar sağlık ve sosyal projelerde kullanılacak.
Okullardaki beslenme programları, obeziteyle mücadele çalışmaları, diş sağlığı taramaları, okul kantinlerinin desteklenmesi ve gıda sektöründe şeker azaltımına yönelik AR-GE projeleri fon kapsamında desteklenecek.
Bunun yanı sıra belediyelerin park, yürüyüş yolu ve spor alanı projeleri, tütünle mücadele faaliyetleri ve bazı tıbbi cihaz alımları da bu bütçeden karşılanacak.
Taslak aşamasında
Söz konusu düzenleme henüz yasa taslağı aşamasında bulunuyor. Taslağın yasalaşması halinde hem üreticilerin maliyetlerinin hem de market raflarındaki bazı ürünlerin fiyatlarının yeniden şekillenmesi bekleniyor.
Ekonomi çevreleri, fon kapsamında alınacak kesintilerin nihai tüketici fiyatlarına nasıl yansıyacağının ise yasal sürecin tamamlanmasının ardından netleşeceğini belirtiyor.
