İthalatta adeta patlama yaşandığını belirten Ayakkabıcılar Odası Başkanı Emin İnce, “Sektörde istihdam ve üretimde kayıp zirve yapmış durumda. Üretimde resmi rakamlara göre yüzde 52 küçülme var. Gayri resmi rakamlara göre ise yüzde 70. Son 3 yılda iş kur rakamlarına göre işten çıkarma oranı yüzde 18’lerde. Son 3 yılda 273 tane ayakkabı terlik toptancı, imalatçı perakendeci işi terk etmiş” dedi.
DARALMA DÖNEMİ YAŞIYORUZ
Gaziantep’te ayakkabı sektöründe 2 bine yakın ayakkabı, terlik, yan sanayi üretici, imalatçı, toptancı, yemenici ve e -ticaretçinin faaliyet gösterdiğini belirten Emin İnce, yıllardır yüksek istihdam, başarılı üretimle Gaziantep ekonomisinin omurgası olan sektörlerden bir tanesi olan ayakkabı, terlik sektörünün en sert daralma dönemlerinden birini yaşadığını söyledi. İnce, “Artan üretim maliyetleri sektörümüz üzerindeki baskıyı her geçen gün daha da artırıyor” dedi.
AYAKKABI TERLİKTE İTHALAT PATLAMASI VAR
Sektördeki en önemli sorunlardan birinin ithalat olduğunu, ithalatın da ağırlıkla olarak daha ucuza mal edilen Uzakdoğu ve Avrupa’dan yapıldığını anlatan Emin İnce şunları söyledi: ”İthalattaki artış sektörü sıkıntıya sokuyor. Ayakkabı ve terlikte ithalat patlaması var. İlk sırada Çin, Vietnam ardından Avrupa bölgesi geliyor. Ayakkabı ve terlik oralarda daha ucuza üretiliyor. Yurtdışında fiyat tutturamıyoruz. Çin’de çok ucuz ve hesaplı. Uzakdoğu’dan ithal edilen ayakkabıda artık kalite de artmaya başladı. Bu nedenle zincir mağazalar, çok katlı mağazalar Uzakdoğu’yu tercih ediyor. Son günlerde buna bir de Suriye’den, İran’dan getirilen ayakkabılar eklendi. ”
RESMİ RAKAMLARA GÖRE YÜZDE 52 KÜÇÜLME VAR
Türkiye’nin son 3 yılda istihdam ve üretimde ayakkabı ve terlik sektöründe kaybının zirve yaptığını söyleyen İnce, “Yüksek maiyet baskısı, iç ve dış talepteki zayıflama, talebin olmaması, esnafın finansmana erişiminde yaşadığı sorunlar sektörümüzdeki kapanmaları hızlandırdı. Üretimde resmi rakamlara göre yüzde 52 küçülme var. Gayri resmi rakamlara göre ise yüzde 70. Son 3 yılda iş kur rakamlarına göre işten çıkarma oranı yüzde 18’lerde. Son 3 yılda 273 tane ayakkabı terlik toptancı, imalatçı perakendeci işi terk etmiş. Buna karşın 315 tane de yeni kayıt var” diye konuştu.
SEKTÖR YILLAR SONRA İLK DEFA CARİ AÇIK VERİYOR
Ayakkabı sektörünün cari fazla veren 5-10 sektörden biriyken, son yıllarda cari açık veren sektörlerden biri haline geldiğinin altını çizen İnce şöyle konuştu:”Ne yazık ki, yüksek maliyetler ihracatımızı olumsuz etkiledi. 2022 yılında 380 milyon çift olan ayakkabı ihracatımız 2025 yılında 220 milyona adar düştü. İhracat tarafında daralma yaşanırken ithalatın da artması sektörümüzü ciddi bir şekilde baskıladı. Bu da işletmelerin ve özellikle büyük fabrikaların kapanmasına sebep oldu. Bu yüzden KOBİ'leri yaşatmamız gerekiyor, KOBİ'ler olmazsa olmazımız.”
İLK ADIM ATILDI
Esnafın karşı karşıya olduğu her sorunu ve her sıkıntıyı çözmek adına büyük bir gayretle çalıştıklarını dile getiren İnce, “Paydaşlarımızla birlikte en üst makamlarla görüşmeler gerçekleştirerek kararlılıkla yolumuza devam etmeye çalışıyoruz. Görüşmelerimiz neticesinde Hükümetimiz ek gümrük vergisinde bir oran artırımına gitti. Bakanımıza buradan teşekkür ediyoruz. 2025 başında 80 milyon çift ayakkabı ithalatı vardı. Hükümet ek gümrük vergisi düzenlemesi yapınca yüzde 10 düşüş oldu. Bakanlığımızın ayakkabı ithalatında uyguladığı gümrük vergisi oranı 30’dan 40’a çıkartıldı, bu sektörümüz tarafından beklenen koruma adımıydı” dedi.
BAKANIMIZA TEŞEKKÜR EDİYORUZ
Yine görüşmeler neticesinde bir önemli adımın daha atıldığını ifade eden İnce şunları anlattı:”Son aylarda özellikle yurtdışı kaynaklı e -ticaret siteleri posta ve hızlı kargo ile getirilen ürünlerde kısıtlamaya, düzenlemeye gidildi. 7 Ocak’ta kararname Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlandı. E- ticaret sitelerinden vergisiz alışverişe imkan tanıyan 30 Avroluk muafiyet uygulaması kaldırılarak gümrüksüz alışverişe son verildi. Bu düzenleme yerli üretimin korunması, kayıt dışı ticaretle mücadele, adil rekabet ortamının güçlendirilmesi açısından ayakkabı, terlik sektörümüz adına önemli bir gelişme olmuştur. Artı devlet insan sağlığına zararlı mı diye test istiyor. Bu da sektörümüzü rahatlatacak tedbirlerden biri. Hükümetimize teşekkür ediyoruz.”
TİCARET ODASI ÖRNEĞİ
Ancak bu tedbirlere rağmen ithalatta düşüşün istenilen seviyede olmadığını söyleyen İnce hükümetten beklentilerini şöyle sıraladı: ”Bu iki düzenleme ateşi biraz düşürdü. Fakat yeterli değil. O yüzden KOBİ'lere acilen nakit kredi desteği verilmeli, çünkü ihracatın yüzde 65’ini 200 m2 altında faaliyet gösteren küçük esnaf yapıyor. Bunlarda Eximbank kredilerine rahat ulaşamıyor, esnaf kefalete yönlendiriliyor. Buradan alınan krediler neye yeter? Üreten kesimin desteklenmesini özellikle bekliyoruz. Biz destekte ayrım yapılmamasını istiyoruz. Ticaret Odası üyelerine destek veriliyor, esnaf odası üyelerine verilmiyor. Bu ikilemin kaldırılması gerekiyor.
İTHALAT İMALATÇIYI ÖLDÜRDÜ
Faiz indirimlerinin bir an önce kredilere yansımasını istiyoruz. İthalat imalatçıyı öldürdü. Enerjide, vergide. SGK’da esnafa özel bir tarife özel bir fiyat istiyoruz. Bunlarla ilgili çalışma yapılmasını ivedilikle istiyoruz. Elektrik, vergi, SGK konularında esnafa destek verilmeli. Esnafa konulan e hacizler, KOBİ'leri, esnaf ve sanatkarları tedirgin ediyor. Çalışamıyor. Bir an önce ödenebilir şekilde yapılandırılmasını istiyoruz. Ancak yapılandırma yüzde 37 ile değil daha makul oranlarda ödenebilir taksitlerde olmalı. “Meral KINACILAR ERBEKTE
