Madde bağımlılığı bir aile hastalığıdır. Önlemek tedavi etmekten daha etkilidir. Her şeyden önce aile ortamında yaşanan sevgi ve saygı bağımlılıkla mücadelede en önemli kalkandır. Şu bir gerçektir ki, ebeveynlerin birçoğu madde bağımlılığı hakkında yeterli bilgiye sahip değil. Madde kullanan ergeni tanımak için bazı davranışlarına bakmak yeterlidir.
Ergenlerde bağımlılık en çok özenti, merak, arkadaş ve genetik faktörler nedeniyle ortaya çıkıyor.
Arkadaş baskısı da önemli etkendir. Bir arkadaş ortamında yapılan ısrara çoğunlukla dayanılamamaktadır. Arkadaş grubunun dışında kalmak,onlardan farklı olmak korkusu yaşanmaktadır. Bir de buna merak eklenirse kullanım kaçınılmaz olmaktadır. Bu nedenle gencin kendi hakkını koruması, “hayır”diyebilmesi çok önemlidir.
Sorunlarını çözmek için başka yol kalmadığına inandıkları anda kullanım sıklaşır. Bir başka deyişle sorunlarıyla baş edememek de önemli bir etkendir. Bu nedenle gençlere sorunlar ile başa çıkma yöntemlerinin öğretilmesi önem kazanmaktadır. Bir sorun karşısında nasıl davranmaları gerektiğinin öğretilmesi ve bugüne kadar kullandıkları yanlış davranış biçimlerinin düzeltilmesi gerekir.
Bu maddeleri kullanmak gencin kendini kanıtlamasının bir yolu olarak algılanmalıdır. Farklı ve değişik gözükmek, bir tür beğeni toplamak amaçlanmaktadır.
Maddenin bulunabilirliği bir başka etkendir. Uyuşturucu maddenin kolayca elde edilebilir olması, onun kullanılma oranını arttıracaktır.
Uyuşturucu madde kullanan kişilerin farkına varmak kolay değildir. Uzun yıllar kimse tarafından fark edilmeden yaşayan uyuşturucu bağımlıları vardır.