Mortgage sistemi sağlıklı işleyen ülkelerde konut piyasasında temel finansman kaynağı olan banka kredisi ile konut almak, Türkiye’de giderek hayal oluyor. Girdi maliyetlerine bağlı olarak konut satış fiyatları hızla yükselirken, aşırı yüksek faizler, tüketicilerin ödeme imkânı bulunmayan aylık taksitler nedeniyle banka kredisi ile satışların dip seviyeye indiği görülüyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre Türkiye genelinde toplam konut satışları içinde banka kredisi ile alınanların (ipotekli) payı 12’de 1’e kadar düştü. Ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17,8 düşüş gösteren konut satışları şubatta göre yüzde 17,3’lük bir artışla 93 bin 902 adet oldu.

Ancak bu artış banka kredisi dışındaki finansman yöntemleri ile yapılan satışlardan kaynaklandı. “Diğer” konut satışlarının yüzde 35,7 artışla 85 bin 75 adede yükseldiği şubat ayında, banka kredisi ile satılan konutların sayısı ise yüzde 49,1 oranında düşerek 8 bin 827’ye geriledi.

Böylece, yılın ilk iki ayında diğer satışlar yüzde 10,6’lık artışla 159 bin 468 adede ulaşırken, kredi ile satılanlar yüzde 56,1 oranındaki sert düşüşle 14 bin 742 adede geriledi; toplam satışlar da 174 bin 210 adetle geçen yılın aynı dönemindekinin yüzde 2 altında kaldı. Toplam satışlarda banka kredisi ile alınanların geçen yıl şubatta yüzde 21,7 olan payı bu yıl aynı ayda yüzde 9,4’e düştü. İpotekli satışların toplamdaki payı ocak-şubat dönemleri itibarıyla da yüzde 18,9’dan yüzde 8,5’e geriledi.

Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, konutta ilk el satışlar şubat ayında yüzde 21,8 artışla 23 bin 476, ocak-şubat döneminde de yüzde 5,6 artışla 51 bin 8 adet oldu. İkinci el satışlar ise şubatta yüzde 15,5 artışla 56 bin 555 adet olmakla birlikte, ocak-şubat dönemi itibarıyla 126 bin 731 adetle geçen yılın eş dönemindekinin yüzde 5 altında kaldı.

BES Kısmi Ödeme Başvuru Koşulları Açıklandı BES Kısmi Ödeme Başvuru Koşulları Açıklandı

KREDİYLE SATIŞTA SON 3 YILDA SERT DÜŞÜŞ

 Banka kredisi ile satılan konut sayısı 2020 yılında 573 bin 337 adetle yıllık bazda tarihi zirveye ulaşmıştı. Ancak izleyen dönemde hızla düşen sayı 2021’de 294 bin 530’a, 2023’te 177 bin 748 adede indi. Bu yılın ilk iki ayında da bu düşüş trendi devam etti. 2020 yılında 1,5 milyona yaklaşan toplam konut satışları da kredili satışlardaki düşüş paralelinde azalarak 2023 yılında 1 milyon 225 bin 926 adede kadar geriledi, bu yıl ilk iki ayda da 174 bin dolayında kaldı.

ON YIL ÖNCE YÜZDE 40’I KREDİYLE SATILIYORDU

 2013 yılında Türkiye’de satılan her 100 konuttan yaklaşık 40 adedi banka kredisi ile alınıyordu. 2014-2017 döneminde yaklaşık üçte bir dolayında seyreden bu oran, 2018’de beşte bir düzeyine geriledi.

2019’da 100 konut içinde 25’e, 2020’de 38’e yükselen bu oran kredi koşullarının giderek ağırlaştığı, kredi kullanımının zorlaştığı izleyen dönemde yeniden düşerek 2021’de yüzde 20’nin altına, 2022’de yüzde 18,9’a, 2023’te yüzde 14,5’e ve bu yıl ilk iki ay itibarıyla yüzde 8,5’e kadar düştü. Bu yıl ilk iki ayda satılan konutlarda banka kredisi ile alınanların oranı yaklaşık 12’de bire indi.