Danışmanlık veya kapora adı altında istenen bu bedeller tartışma yaratırken, uzmanlar yer gösterme karşılığında para alınmasının yasak olduğunu hatırlattı.
Yüksek kiralar, depozito ve taşınma giderleri nedeniyle ev arayanların karşılaştığı maliyetlere bir yenisi daha eklenmek isteniyor. Bazı emlak ofislerinin, müşterilerine uygun konut araştırması yapmak ve randevu oluşturmak için peşin ödeme talep etmeye başladığı belirtiliyor. Ancak uygulamanın yasal sınırları konusunda ciddi tartışmalar yaşanıyor.
Ev bulunmasa bile ücret iadesi sorun oluyor
Yeni uygulamada emlakçılar, müşterinin bütçesi, tercih ettiği bölge ve oda sayısına göre bir profil hazırlıyor. Bu kriterlere uygun konutları araştırarak ev sahipleriyle görüşüyor ve gösterim için randevu oluşturuyor.
Bir aya kadar sürebilen bu süreç için başlangıçta 2 bin ile 5 bin TL arasında ödeme talep ediliyor. Kiralama veya satış gerçekleşirse alınan tutar aracılık komisyonundan düşülüyor.
Ancak müşteri uygun ev bulamadığında, gösterilen konutları beğenmediğinde ya da aramaktan vazgeçtiğinde ücretin iadesi konusunda anlaşmazlıklar ortaya çıkıyor. Emlakçılar zaman, personel ve ulaşım giderlerini gerekçe gösterirken, vatandaşlar sonuç alamadıkları bir hizmet için ödeme yapmak istemiyor.
Mevzuat ne diyor?
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 19'uncu maddesi, yer gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilmesini açıkça yasaklıyor.
Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Ali Kaya, bazı emlakçıların bu yasağı aşmak amacıyla ödemeleri danışmanlık ücreti, randevu bedeli veya ciddiyet kaporası olarak adlandırdığını belirtti.
Kaya, vatandaşların satış veya kiralama işlemi gerçekleşmeden önce kendilerinden istenen ödemelere karşı dikkatli olması gerektiğini vurgulayarak, yer gösterme karşılığında alınan ücretlerin mevzuata aykırı olduğunu ifade etti.
Emlakçılar Odası Başkanı da uyardı
İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, uygulamanın sektördeki maliyetler nedeniyle ortaya çıktığını ancak mevcut düzenlemelere göre yer gösterme ücreti alınamayacağını söyledi.
Aşa, emlak ofislerinin ilan, personel ve işletme giderlerinin arttığına dikkat çekerek özel danışmanlık hizmetleriyle yer gösterme işleminin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti.
Mevcut düzenlemeye göre emlakçılar, kiralama işlemlerinde bir aylık kira bedelini aşmayacak şekilde KDV hariç hizmet bedeli alabiliyor. Satışlarda ise hizmet bedeli KDV hariç satış bedelinin yüzde 4'ünü geçemiyor.
Ev arayanların dikkat etmesi gereken nokta: Bir konutu yalnızca görmek için ücret ödemek zorunda değiller. Yer gösterme hizmeti karşılığında para talep edilmesi, farklı isimler kullanılsa da mevzuattaki yasağı ortadan kaldırmıyor.
