Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Gazikültür Yayınları tarafından yayımlanan “Baraknağme: Bir Barak Ozanının Hatıraları”, Barak kültürünün önemli isimlerinden Ozan Derviş Hüseyin Yıldırım’ın yaşamını ve tanıklıklarını gelecek kuşaklara aktarıyor.
Derviş Hüseyin Yıldırım’ın hatıralarından oluşan eser, torunu Ceren Yıldırım tarafından yayına hazırlandı. Kitap, Gaziantep’in sözlü kültürünü ve halk edebiyatını bir ozanın yaşam öyküsü üzerinden ele alırken, Barak yöresinin yakın dönem sosyal hayatına da ışık tutuyor. Eser, Zeugma Mozaik Müzesi Müze Mağazası ile 25 Aralık Kahramanlık Panoraması ve Müzesi Müze Mağazasında okuyucuyla buluşuyor.
Bir Ozanın Hayatından Barak’a Bakış
Kitapta Derviş Hüseyin Yıldırım’ın sazla tanışması ve Barak türkülerini seslendirmeye başlamasından askerlik yıllarına, berberlik mesleğinden belediyedeki çalışma hayatına kadar uzanan yaşamı anlatılıyor.
Uzun hastane yılları ve hayatının farklı dönemlerinde karşılaştığı zorluklar da eserde önemli yer tutuyor. Yıldırım’ın yaşadığı sıkıntılar karşısında şiir ve türkülere sığınması, kitabı yalnızca bir yaşam öyküsü olmaktan çıkararak insanın hayata tutunma mücadelesine dair bir tanıklığa dönüştürüyor.
Barak’ın Günlük Hayatı Sayfalara Taşındı
“Baraknağme”, yöre kültürünü dışarıdan inceleyen akademik bir çalışma yerine, Barak kültürünün içinde yetişmiş bir ozanın kişisel hafızasına dayanmasıyla öne çıkıyor. Eserde Barak odalarındaki sohbetlerden köy yaşamına, toplumsal dayanışmadan evlilik geleneklerine kadar pek çok ayrıntı yer alıyor. Başlık parası, berdel, çeyiz hazırlıkları, düğünler, gelin alma törenleri ve köyler arasındaki ilişkiler de Yıldırım’ın hatıraları üzerinden aktarılıyor. Böylece kitap, geçmişteki Barak yaşamına ilişkin gündelik ayrıntıları da kayıt altına alıyor.
Eski Fotoğraflar Hafızayı Tamamlıyor
Eserde yer verilen eski aile ve köy fotoğrafları da anlatılanların görsel hafızasını oluşturuyor. Yıldırım’ın ailesine, yakın çevresine, askerlik ve hastane yıllarına ait fotoğrafların yanı sıra Barak yöresinde iz bırakmış isimlere ilişkin görseller de kitapta yer alıyor. Ezo Gelin, Döne Gelin, Hösün Ağa, Mecit Ağa, Celal Oğlan, Daşdemir Hoca, Bilal Bey, Bediroğlu, Kozanoğlu, Alagözlü Bodo, Veled Bey, Badalı Nahsen, Kılınçoğlu, Bey Mail, Aşık Emrah ve Aşık Garip gibi Barak sözlü hafızasında yer eden isimler ve anlatılar da eserde okuyucuya aktarılıyor.
Kitapta ayrıca Barak yöresinin önemli geleneklerinden aba güreşinin tarihçesine de yer veriliyor.
“Barak’ın İçeriden Gelen Sesi”
GBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü ve Gazikültür Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar, eserin Barak kültürünü doğrudan bu kültürün içinden gelen bir ozanın hafızasıyla aktardığına dikkat çekti.
Yakar, Barak kültürünün Gaziantep’in ortak hafızasının önemli kaynaklarından biri olduğunu belirterek, türkülerin, ağıtların, düğünlerin, köy odalarının, halk hikâyelerinin ve gündelik yaşamın bu kültürün yaşatılmasında önemli rol oynadığını ifade etti.
“Baraknağme”nin bu yönüyle hem edebî hem de tarihî değer taşıdığını belirten Yakar, eserin Barak kültürünün içeriden gelen sesini gelecek kuşaklara aktardığını vurguladı.
