Kaya Öztaş

Kaya Öztaş

Yazarın Tüm Yazıları >

ARADA SIRADA

A+A-

​Sayın Öztaş’ın değerli çalışmasını ilk kez  Türkiyede gazetemizde yayımlamaktan onur duyuyoruz. Özellikle edebiyat,yayımcılık, kültürel konularda çalışanların dikkatle izlemelerini,not almalarını önemle öneririz

Atasözlerinde Özdeyişlerde Kadın

Bu kitapta  çeşitli dillerdeki atasözlerinde ve özdeyişlerde kadın için söylenenleri  derlemeye çalıştık. Bilindiği gibi atasözleri binlerce yıllık halk bilgeliğinin birikimidir. Bu bakımdan bir toplumun, bir bölgenin, bir ulusun söz konusu ettiği olaya nasıl baktığını anlatır. Çeşitli dillerdeki atasözlerini derlemeye çalıştığımız bir başka çalışmada, birbirleriyle kültürel ilişkileri bulunma olasılığı çok zayıf olan ulusların bile bir çok konuda bazen aynı sözcüklerle, bazen değişik söz  dizinleriyle aynı kanıyı paylaştıklarını gördük. Bu, insanın nerede olursa olsun, insan oluşunun, akla giden yolun birliğinin bir başka kanıtıydı bizim için.

Örneğin,“Akla giden yol birdir” sözü herhalde hemen hemen tüm dillerde vardır. Bu da insan aklının-yeter ki özgür düşünme olanağı  verilsin- gerçekleri bulabileceğinin bir kanıtıdır.

Hemen her dilde atasözleri :

*Genel bir gerçeği saptayabilir,

*Deneysel bir gerçeği saptayabilir,

*İzlenecek bir davranış biçimi önerebilir,

*Bir gözlemi söyleyebilir, aktarabilir,

*Bir ahlakîgerçeği  gösterebilir,

* Genel bir gerçeği  gösterebilir,

*Yaşanan hayattan örnekler sunabilir

*Yaşamın bir bölümünü aydınlatabilir, açıklayabilir,

*Toplumsal bir olaydan ders çıkarabilir,

*Doğal bir olaydan bir ders çıkarabilir,

*Gelenek-göreneği yansıtabilir,

*Genelde halk felsefesinin imgeli bir anlatımı şeklinde olur,

*Halkın ya da toplumsal bir grubun bilgeliğini, öğüdünü, kısa; imgesel ve simgesel sözlerle belirler, belirtir.

Bu nedenlerle olsa gerek eski Mısır’da,bizim “Atasözü” dediğimize ‘Sebayt’ yani ‘öğreti’ denilirdi.

Atasözleri hakkında

Özdeyişlerse, bir başka deyişle, vecizelerse, söyleyenin biliniyor olmasından başka, şu yönlerden de atasözlerinden ayrılır.

Özdeyiş-söyleyeni  bir kültür adamı olduğuna göre- daha az halk ağzıdır, daha   soyut  bir anlatımı vardır. Atasözleri pratik yaşamı açıklayıp aydınlatırken, öz deyişler daha ziyade düşündürür.Vauvenargues:”Özdeyişler filozofların nükteleridir.” der.

Kadın konusundaki özdeyiş ve atasözlerini olabildiğince konularına göre sınıflandırmayı uygun bulduk.

Hemen her tarafta yaygın bir “Laedrî”-sahibi meçhul- yaş destanı esprisiyle başlayalım mı ? Devam edecek

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.