1. YAZARLAR

  2. Hüseyin Aldoğan

  3. Yerel Kültürleri Yaşatan Yerel Basındır
Hüseyin Aldoğan

Hüseyin Aldoğan

Yazarın Tüm Yazıları >

Yerel Kültürleri Yaşatan Yerel Basındır

A+A-

Yerel Basını Yaşamayan Bir Kentin Halkı Sesini Duyuramaz

Küresel  ve toplumsal değişimlerin, teknolojik gelişmeler paralelinde oluşturduğu hakimiyet, bölgesel  mevcudiyetleri kendi şemsiyesi altında istediği gibi biçimlendirmektedir. Bu biçimlendirme o bölgesel alandaki toplumsal varoluşları mevcut yapılarından uzaklaştırmakla kalamamakta; geleceğe intikal etmesi gereken kültürel dokuyu da özünden uzaklaştırmaktadır. Bu yeniden yapılanmaya uyum sağlamakta zorluklarla karşılaşan yerel kültür, öz varlığını kaybetmekle karşı karşıya kalmaktadır. Oysa ki kendi tarihinden ve kültüründen yoksun bırakılan medeniyetlerin yeni kuşakları, diğer medeniyetlerin egemenlikleri altında dillerini dahi kaybederek yok olmaya mahkum olacaklardır.

Varlığını devam ettirtmesi gereken medeniyetlerin ilk silahı onları ayakta tutan yerel kültürlerin oluşturduğu ulusal kültürlerdir. Bir bütünün parçalarını oluştururcasına birbirini tamamlayan yerel kültürler, çağlar boyu her türlü yok edilmeye rağmen varlıklarını devam ettirme konusunda tarihteki yerlerini almışlardır. Buna en güzel örnek ise, Anadolu medeniyetlerini oluşturan yerel kültürlerin bugünkü var oluşlarıdır. Bugün cumhuriyetle idare edilen ülkelerin dışında, monarşi ile yönetilen İngiltere, Japonya, Hollanda, İsveç gibi medeniyetleri sıralamak mümkündür. Oysa ki öz kültürünü asırladır yaşatan Anadolu medeniyetlerinin varlığının, bunların hepsinden önde olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Sınırların kalktığı bu teknolojik çağda değişimler de aynı oranda sınırları zorlayacak akışlarına devam etmektedirler. Bu alan içinde yaşayan birey ve toplum grupları bu değişimlere uyma konusunda büyük sorunlar yaşamaktadır. Gelişmekte olan toplumlar, bu değişimlere uyum sağlamakta daha şanslıdır. Çünkü bu toplumların sosyal, siyasal ve ekonomik birikimleri vardır. Bu birikimlerden yaralanan bireyler daha şanslıdır. Bu birikimlerden yoksun olan toplulukların bireyleri, güncel yaşamlarında dahi sorunlar yaşamaktadır.

Çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmak ve evrensel topluluklar arasında yerinizi almak istiyorsanız yerelden başlayıp sorunlarınızı çözmek zorundasınız. Çünkü yerel sorunları çözülmeyen toplulukların uluslararası yapıların içinde yer alması mümkün değildir. Yerel sorunları seslendiren ve onların çözümü için öncü olan yerel basındır. Eğer yerel basın varlığını devam ettiremez ise o topluluk sesini yerel yönetimlere, yerel sivil toplum örgütlerine ve merkezi yönetimlere duyuramaz. Bunlar ekonomik, sosyal, kültürel ve hatta siyasal temel sorunlardır. Katılımcı bir topluluk oluşturamayan bu akış, yeni yerel girişimcileri bulmakta bile sıkıntı yaşar. Vitrinini ürettikleri ile evrensel pazarlara açamayan yerel işletmeler sıkıntılar yaşar demek pek de yanlış olmayacaktır. 

Yerel basının güçlü olmadığı yerel yerleşim alanlarında kendi çıkarlarını halkın sesinden önde tutan yapıların oluşması kaçınılmazdır. Yerel basının güçlü olduğu bölgelerde ise yerel halk ısrarla ve sürekli olarak  kişisel ve toplumsal haklarına sahip çıkar. Toplumsal hakların elde edilmesine öncülük eden yerel basın sayesinde daha kuvvetli bir iletişim olanağı elde etmiş oldukları için daha etkili yaptırım gücüne sahip olmaktadırlar. Yerel basın, yerel yönetimle o kentin mahalli yönetimleri arasında bir köprü görevi üstlenip sorunların çözümünde etkin rol oynamaktadır. Yerel halk siyasilerin kendi sorunlarına daha çok eğilmesi ve çözümler üretmesi için yerel basınla birlikte baskıcı bir güç oluşturur. Bu nedenle siyasi otoriteler yerel basını zaman zaman kendi denetimlerine almak isterler.

Bu arada şunu da belirtmekte yarar var; yerel gazeteciler de mesleki sorumluluklarının bilincinde olmalı ve mesleki etik değerlerden sapmamalıdır. Eğer gazetesinin tirajını arttırmak istiyorsa, tarafsız ve doğru haberler yapmalıdır. Yerel basın çalışanları ve sahipleri de kendi aralarında birlik ve beraberlik oluşturarak daha güçlenmelidirler. Sorunlarını çözmek için daha şeffaf iletişim kurmalıdırlar. Görsel ve yazılı basında hem kaliteli hem de kentin temel sorunlarını dile getirecek yayınlar yapmaları gerekir. Bir bölgede yerel basınının sayı olarak çok olması ve bu yayınların yaşamlarını sürdürmeleri, halkın sorunlarının basın aracılığı ile gerekli mercilere duyurularak çözüm bulunmasıyla mümkün olabilir. 

Bir kentin yaşamının vazgeçilmez parçası olan yerel basın, çok seslilik ve demokratik sistemin  korunması adına büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle yerel basının ulusal basına paralel bir seyir takip etmesi gerekir. Çünkü ulusal basına yansıyan temel sorun ve başarıların öncülüğünü yerel basın yapmaktadır. Büyük özveri ve çok kısıtlı imkanlarla varlığını devam ettiren yerel basın, krizlerden ilk etkilenen sektörlerden bir olmaktadır. Anadolu yerel basını son yılların en ağır sorunları ile karşı karşıyadır. Çalışanları tüm sosyal haklardan yoksun olarak ve en düşük ücretlerle yaşamlarını sürdürmektedir. Bu özveriye rağmen yerel basının sorunları birikmeye devam etmektedir. Basın halka doğruları aktarmak, halk yararına olan konuları ve halkın isteklerini yönetimlere yansıtmak ve halkın sesini duyurmakla sorumludur. 

Kendi iç sorunları ile uğraşan yerel basın bunlara nasıl öncüllük yapabilir?

Yerel basının varlığını devam ettirmek için temel görev yine yerel yönetimler, yerel sivil toplum örgütleri ve yerel anlamda basını destekleyen resmi kurumlara düşmektedir. Bu konuda büyük sorumluluk almaları gerekenler yerel sivil toplum örgütleridir. Ekonomik ve sosyal yaşamda öncü olan bu sivil toplum örgütleri sanayi, ticaret ve meslek örgütleridir. Bir kentin ekonomik, sosyal ve ticari dinamizmini oluşturan bu örgütler yalnız kendi üyelerinin sorunları ile değil varlıklarını devam ettirdikleri kentlerin ve toplulukların diğer kültürel ve yaşamsal sorunları ile de ilgilenmek zorundadırlar. Bu örgütlerin varlığını oluşturan bireylerin sosyal, ekonomik ve kültürel sorunlarının örgüt yönetim ve faaliyetlerine yansımaması mümkün değildir. Bu öncü örgütlerin, öncülüklerin gösterip gerek yerel yönetimler ve gerekse kamusal kurumlarla kentin temel sorunlarını çözmek için sorumluluk üstlenmeleri gerekir. Yerel basının sorunları bir kentin diğer sorunlarından ayrı düşünülemez: Bu konuda gerekirse siyasi yapıları da harekete geçirmek zorundadırlar. Aksi taktirde kendi kurumsal hedeflerini gerçekleştirmekte sorunlarla karşılaşırlar.

Yerel basının yeterli desteği bulması ve yaşamına devam etmesi o kent ve bölge için son derece yararlıdır

Bir kez bölgenin sorunlarını dile getiren ulusal basın, belli zaman aralıkları ile konuya eğilecektir. Oysa ki yerel basın her gün ve defalarca o kent halkının sorunlarını dile getirmektedir. Çok sesli ve demokratik bir yönetim anlayışının oluşmasında yerel basın ulusal basın kadar önemlidir. Bu nedenle yerel basın mutlaka yaşamalıdır. 

Gaziantep’te gündemin ön sıralar da yer alan Gaziantep yerel basının  son durumu iyi olmayan  durumunun kamuoyuna yansımasıdır. Gaziantep yerel basını ile ilgili  Gaziantep yerel basın  sahiplerinden ve  ulusal basının Gaziantep temsilcilerinden  alınan bilgiler,  Gaziantep yerel basınının son derce üzücü bir tabloyla karşı karşıya olduğudur. Günlük basının tirajlarına kadar yansıyan bu sorun Gaziantep halkı tarafından da üzüntüyle karşılanmaktadır. Bazı gazetelerin satılması için gazete sahiplerinin ilanlar verdiği  hatta kamuoyuna çağrılar yaptıkları Gaziantep dışında ki Gaziantepli okuyucularda ulaşmış bulunmaktadır. İstanbul da yaşayan ve 30-35 yıldır Gaziantep yerel kültürü konusunda  İstanbul yayınlar hazırlayan bir yerel araştırması olarak Gaziantep yerel basınının yaşadığı bu durum beni derinden üzmektedir. Son günlerde bazı iş adamlarının iyi niyet çabalarının da basına yansıdığını okumaktayız. Yerel basının varlığını devam ettirmesine yönelik bu yaklaşımlarından dolayı duyarlı iş adamlarını kutlamak gerekir. Bu sorumluluk yalnız iş adamları ile sınırlı olmamalıdır. Gaziantep halkı, esnafı, aydını ve diğer kesimler de yerel basının yaşaması için çaba harcamalıdırlar.

Gaziantep yerel basınının içinde bulunduğu bu durumu yine Gaziantep halkı, aydını, yerel yönetimleri, sivil toplum örgütleri, siyasi erki ve yerel basını destekleyen resmi kurumlar ile basın çalışanları hep beraber çözeceklerdir. Bu tablonun oluşması Gaziantep halkı ve basını adına sevindirici olacaktır.

Önceki ve Sonraki Yazılar