1. YAZARLAR

  2. Tamer Abuşoğlu

  3. SURİYE’DEKİ TÜRK KİMLİĞİ VE SURİYE’NİN TÜRKMEN CUMHURBAŞKANLARI -2-
Tamer Abuşoğlu

Tamer Abuşoğlu

Yazarın Tüm Yazıları >

SURİYE’DEKİ TÜRK KİMLİĞİ VE SURİYE’NİN TÜRKMEN CUMHURBAŞKANLARI -2-

A+A-

(3) Halid El-Azm (1903-1965)

İlköğrenimini Şam ile İstanbul’da özel öğretmenlerden almış, sonra Şam Ticaret Okulu’nda okumuş ve 1923’te Şam Üniversitesi’nde Hukuk Fakültesi’nden mezun olur. Haşim Atası ve Şükrü Kuvvetli ile iyi ilişkisi vardı, yalnız siyasi görüşleri Haşim’in görüşlerine daha yakındı ki Mısır ile birleşmeye karşı durdu. 1930’da Çimento Devlet Fabrikasını ve 1935’te Şam Sanayi Odası’nı kurdu. 1939’da ise Dışişleri Bakanı olarak göreve başladı. Altı kez başbakanlık ve yirmiden çok kez bakanlık yaptı. 1941 yılında 8/Nisan-21/Eylül tarihleri arasında geçici olarak Cumhurbaşkanlık görevinde bulundu. 1963’te Baas devriminden sonra Lübnan’a gidip ölene değin orada kalır. Baas Partisi devrim Meclisi ailesinden kalıt kalan bütün varlıklarına el koydu. Ilımlılığıyla ün kazanmış ki (Şa’b) Halk Partisi ile Vatani Kitle’ye katılmaktan uzak durdu, ve bunların her ikisinin iktidarda bulundukları dönemlerde hükumetler kurmuş ve birkaç kez Şam milletvekili olarak seçildi.

Zengin bir aileden olmasına rağmen Beyrut’ta yoksulluk içerisinde yaşadı çünkü Baas onun bütün malını mülkünü ele geçirdi. 1964’te En-Nehar Gazetesi’nde siyasi anılarını yayımlatmaya başladı ve bu anıların yayını ölümünden sonra devam etti. Beyrut’ta İmam Evzai’nin mezarının yanında gömülmesini ve cesedinin Şam’a alınmamasını vasiyet etti ki Baas rejimi cenazesini ve oradaki yandaşları kuşunla karşılayacağını tahmin ediyordu.

(4) Şükrü Kuvvetli (1891-1967)

Şam’daki Anber okulundan sonra İstanbul’da okuyup 1912’de siyasal bilimleri lisansı aldı. İki kez cumhurbaşkanlık görevinde bulundu ki 1,si 1943-1949 yılları arasında 2,si de 1955-1958 yılları arasında. Siyasi Hayatını Vatani Kitle Partisi’ne katılarak başlatarak Fransız Manda yönetimine karşı oldu, dolayısıyle Ervad Adasına sürüldü ve hakkında üç kez idam hükmü verildi ki Suudi Arabistan’a sığındı ve üç idam yargısından kurtuldu. 1936’da Vatani Kitlenin 1. hükümetine Savunma Bakanı olarak katılır. Haşim atası’ndan sonra Vatani Kitle Partisi’nin başkanlığına geçer. Ayrıca 1943’te ve 1955’te Cumhurbaşkanı olarak iki kez seçilir.

Kendisinin döneminde Suriye bağımsızlığına kavuşur. 1. cumhurbaşkanlık döneminde 1949’da yerine devrimle Hüsni Zaim geçer. 1958’de Mısır ile Suriye Cumhuriyetlerini birleştirmesi amacıyla görevinden istifa ederek Birleşik Arap Cumhuriyeti kuruldu ki Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdunnasır bu yeni Cumhuriyetin başkanı olur. Bundan ötürü “Birinci Yurttaş” diye adlandırıldı. 1967’de Beyrut’ta öldü ki cesedi Suriye2ye götürüldü yalnız 1963 Baas Devrimi otoritesi ona resmi cenaze töreni yaptırtmadı. Onun döneminde 14 hükümet ve 6 başbakan görev almıştı. Dönemindeki hükümetler 2. Dünya Savaşı nedeniyle ortaya çıkan bahalılık ve enflasyona karşı mücadele gösterdiler. Lübnan ile işbirliğinde bulundular. İlk kez İngiltere ile polisi silahlandırma anlaşması imzaladılar. 1945’te Almanya ile Japonya’ya karşı durdular. 1945’te San Fransisko Konferans’ına katılıp Birleşmiş Milletler örgütünün kurulmasına katıldılar ve İskenderiye Buluşmasına katılıp Arap Ligi’nin kurulmasına katıldılar.

 

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.